۴ آذرماه، ابوالفضل مشکینی رئیس اسبق مرکز تحقیقات راه و شهرسازی در اظهاراتی اعلام کرد: «۵۰ درصد مردم ما مستأجر هستند». با این حال، آخرین آمار ملی معتبر از وضعیت مالکیت و اجارهنشینی، مربوط به سرشماری عمومی ۱۳۹۵ است. طبق این سرشماری، از میان ۲۳.۵ میلیون خانوار ساکن در واحدهای مسکونی کشور:
-
۶۰.۵ درصد مالک عرصه و اعیان بودهاند؛
-
۳۰.۷ درصد خانوارها اجارهنشین بودهاند.
به دلیل شیوع کرونا، سرشماری ۱۴۰۰ انجام نشد و دادهای در سطح ملی منتشر نشده است.
علاوه بر این، نتایج آمارگیری هزینه و درآمد خانوار ۱۴۰۳ نشان میدهد که:
-
۲۳.۱۴ درصد از خانوارهای شهری،
-
و ۴.۱۷ درصد از خانوارهای روستایی،
در وضعیت اجارهنشینی قرار دارند.
با در نظر گرفتن ۲۷.۶ میلیون خانوار و بُعد خانوار ۳.۲ نفر در سال ۱۴۰۳، جمعیت مستأجران کشور حدود ۲۵ میلیون نفر برآورد میشود؛ که بهطور واضح بسیار کمتر از «۵۰ درصد مردم» است.
چرا مسئله اجاره مهم است؟
اگرچه نسبت مستأجران ۵۰ درصد نیست، اما دادهها نشان میدهد شدت فشار هزینهای بر مستأجران در سالهای اخیر افزایش چشمگیری داشته است. بر اساس دادههای سازمان ملی مسکن:
-
میانگین اجاره مسکن در تهران از ۶۵۰ هزار تومان در ۱۳۹۶
-
به حدود ۲ میلیون تومان در ۱۴۰۰ رسیده است؛
یعنی رشد سهبرابری طی پنج سال.
گزارش شاخص قیمت مصرفکننده مرکز آمار نیز نشان میدهد:
-
تورم نقطهبهنقطه اجاره در آبان ۱۴۰۴ برابر ۳۳.۴ درصد بوده،
-
و تورم سالانه اجاره به ۳۶ درصد رسیده است.
در تهران نیز سهم هزینه مسکن در سبد خانوارهای شهری از ابتدای ۱۴۰۱ از ۵۰ درصد فراتر رفته و در سال ۱۴۰۳ به ۶۰ درصد رسیده است.
جمعبندی اکومتر
ادعای ابوالفضل مشکینی مبنی بر اینکه «۵۰ درصد مردم مستأجر هستند» توسط اکومتر نادرست ارزیابی میشود.