طبق مصوبه جدید شورای رقابت در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۴۰۴، خودروسازان کشور مجاز شدند قیمت محصولات خود را بر اساس فرمول «کاستپلاس» تعیین کنند.
اکومتر در این گزارش به بررسی ابعاد این شیوه قیمتگذاری میپردازد.
روش کاستپلاس چیست؟
کاستپلاس یکی از روشهای کلاسیک در قیمتگذاری است که طی آن، قیمت محصول برابر است با هزینه تمامشده تولید بهعلاوه درصدی سود مشخص.
به بیان ساده:
قیمت نهایی خودرو = هزینه تولید + (حاشیه سود × هزینه تولید).
اجزای اصلی هزینه تولید
هزینه تولید خودرو شامل چند بخش کلیدی است:
-
مواد اولیه و قطعات
-
دستمزد نیروی انسانی
-
انرژی، استهلاک و تعمیرات
-
هزینههای اداری و مالی
-
هزینههای تحقیقوتوسعه
مزایای روش کاستپلاس
-
شفافیت مالی و الزام ارائه اسناد به سازمان حمایت
-
پوشش کامل هزینهها همراه با تضمین سود پایه
-
کاهش انگیزه استفاده از قطعات بیکیفیت
-
محاسبات ساده و قابلاجرا
معایب روش کاستپلاس
-
کاهش انگیزه برای نوآوری و افزایش بهرهوری
-
بیتوجهی به توان خرید مردم و سطح تقاضای بازار
-
انتقال مستقیم تورم و نوسانات ارزی به مصرفکننده
-
امکان سوءاستفاده در اعلام هزینهها در صورت ضعف نظارت
شاخص رقابتپذیری؛ مکمل کاستپلاس
شورای رقابت علاوه بر کاستپلاس، شاخصی با عنوان «رقابتپذیری (CI)» معرفی کرده است. در این سازوکار، وزارت صمت موظف است برای هر خودروی داخلی، حداقل سه نمونه خارجی مشابه از نظر کلاس، کیفیت و استاندارد معرفی کند.
چالشهای اجرای شاخص رقابتپذیری
-
دشواری انتخاب خودروهای خارجی مشابه برای محصولات قدیمی داخلی
-
اختلاف نرخ ارز در مقایسههای قیمتی
-
نبود ابزار الزامآور برای کاهش قیمت یا هزینه
-
مقیاس پایین تولید داخلی در مقایسه با خودروسازان جهانی
جمعبندی
به باور کارشناسان، هرچند کاستپلاس و شاخص رقابتپذیری میتوانند به شفافیت بیشتر بازار خودرو کمک کنند، اما اجرای موفق آنها وابسته به سه شرط کلیدی است:
۱. نظارت دقیق و مستقل بر هزینهها
۲. ایجاد رقابت واقعی از مسیر واردات و تنوع تولید
۳. افزایش انگیزه خودروسازان برای بهبود کیفیت و بهرهوری
/پایان پیام
