عیسی کلانتری، رئیس اسبق سازمان حفاظت محیطزیست، ۱۰ آبان در گفتوگو با جماران مدعی شد «یک موتورسیکلت کاربراتوری در فصل سرما به اندازه ۶ خودرو آلایندگی ایجاد میکند». اکومتر در این گزارش با بررسی آمار رسمی و پژوهشهای علمی، وضعیت آلایندگی موتورسیکلتها، سهم آنها در آلودگی هوای تهران و مقایسه آن با خودروهای سواری را تحلیل میکند.
عیسی کلانتری، رئیس اسبق سازمان حفاظت محیطزیست، در تاریخ ۱۰ آبان به جماران گفت:
«یک موتورسیکلت کاربراتوری در فصل سرما به اندازه ۶ خودروی سواری در شهر آلایندگی ایجاد میکند، همچنین از ۱۱ میلیون موتورسیکلت کشور ۹ میلیون آنها کاربراتوری هستند.»
ترکیب ناوگان حملونقل کشور
طبق گزارش سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران تا پایان مرداد ۱۴۰۴:
-
۴۱ میلیون و ۲۰۶ هزار وسیله نقلیه در کشور تردد میکنند.
-
۲۲ میلیون و ۴۶۵ هزار خودرو سواری
-
۱۳ میلیون و ۶۶۴ هزار موتورسیکلت
-
سایر وسایل شامل وانت، کامیون، اتوبوس، تاکسی و…
این دادهها نشان میدهد سهم موتورسیکلتها در ناوگان کشور بسیار قابلتوجه است.
وضعیت فرسودگی ناوگان
تعداد وسایل نقلیه فرسوده ۲۲ میلیون و ۱۰۲ هزار دستگاه گزارش شده است:
-
موتورسیکلت فرسوده: ۱۱ میلیون و ۳۹۵ هزار
-
خودرو سواری فرسوده: ۷ میلیون و ۵۵۲ هزار
بنابراین موتورسیکلتها بیشترین سهم فرسودگی را در میان تمام وسایل نقلیه دارند.
سهم موتورسیکلتهای کاربراتوری
فرشاد مقیمی، رئیس هیأت عامل ایدرو:
-
در تهران ۳ میلیون موتورسیکلت وجود دارد که ۲.۴ میلیون آن فرسوده است.
-
آلایندگی این موتورسیکلتها بیش از ۴ برابر خودروها گزارش شده است.
-
۸۰ درصد آنها کاربراتوری هستند و اسقاط آنها نقش مهمی در کاهش آلودگی هوا خواهد داشت.
یافتههای علمی: مقایسه آلایندگی
طبق پژوهش «بررسی آلایندگی موتورسیکلتهای شهر تهران»:
-
انتشار مونوکسیدکربن (CO) در موتورسیکلتها ۸ برابر حد مجاز یورو۳ است.
-
انتشار هیدروکربنهای نسوخته (HC) حدود ۵ برابر بیشتر از خودروهای ساخت داخل است.
این آمار نشان میدهد بخش قابلتوجهی از موتورسیکلتها چندین برابر خودرو آلاینده منتشر میکنند.
نتایج تحقیقات بینالمللی
براساس مطالعه فصلنامه تحقیقات موتور:
-
ضریب انتشار CO در موتورسیکلتهای فعلی تهران ۷ برابر حد مجاز یورو۳ است.
-
حدود ۴۰ درصد کربن سوخت به صورت ناقص میسوزد.
مطابق پژوهش EMPA سوئیس:
-
موتورسیکلتها بهطور متوسط ۱۶ برابر HC و ۳ برابر CO بیشتر از خودروهای سواری منتشر میکنند.
سایر شواهد بینالمللی و سهم از آلودگی تهران
گزارش Powered Two-Wheelers Compared With Cars نشان میدهد:
-
موتورسیکلتهای ۱۲۵ سیسی بین ۱۰ تا ۲۰ برابر خودروهای بنزینی استاندارد HC و CO تولید میکنند.
براساس مقاله علمی منتشرشده در Atmospheric Environment:
-
۸۴ درصد آلودگی هوا در تهران ناشی از منابع متحرک است.
-
منابع ساکن (صنایع، کارخانهها، نیروگاهها) سهمی حدود ۱۶ درصد دارند.
جمعبندی اکومتر
باتوجه به مجموعه دادههای آماری و یافتههای علمی ارائهشده، ادعای رئیس اسبق سازمان حفاظت محیطزیست درباره «چندین برابر بودن آلایندگی موتورسیکلتها نسبت به خودروها» درست ارزیابی میشود؛ هرچند رقم دقیق «۶ برابر» قابل تأیید نیست، اما اصل ادعا با شواهد موجود همخوانی دارد.
