ایرانی‌ها ۵ برابر مردم عربستان، ترکیه و آمریکا حساب بانکی دارند

روزنامه فرهیختگان در تاریخ ۱۹ تیر ۱۴۰۴ در یک گزارش با تیتر «چرا حساب‌های بانکی ایران ۵ برابر کشورهای منطقه است؟» این ادعا را مطرح کرده است که ایرانی‌ها ۵ برابر مردم عربستان، ترکیه و آمریکا حساب بانکی دارند.

اما آیا این ادعا درست است؟

برای بررسی دقیق ادعای مذکور، اکومتر به جستجو در منابع رسمی پرداخته است. ابتدا، داده‌های بانک جهانی بررسی شد، اما اطلاعات این نهاد به‌روز و کامل نیست.

طبق داده‌های بانک جهانی، تعداد حساب‌های بانکی به‌ازای هر ۱۰۰۰ بزرگسال در ترکیه در سال ۲۰۲۰، حدود 1873 بوده است. برای عربستان، این تعداد در سال ۲۰۲۱، ۲۷۳,۲۵4 حساب به‌ازای هر ۱۰۰۰ بزرگسال گزارش شده است. اما برای ایران و آمریکا، هیچ اطلاعات مشخصی از تعداد حساب‌های بانکی در این منبع وجود ندارد.

این داده‌ها به دلیل قدیمی بودن و عدم جامعیت، تحلیل دقیق را دشوار می‌کنند همچنین فقدان داده‌های به‌روز و مستقیم از منابع رسمی، صحت‌سنجی کامل را با چالش مواجه کرده است.

از همین رو، برای کسب اطلاعات دقیق‌تر به جستجو در میان منابع داخلی و گزارش‌های رسمی هر کشور ادامه دادیم نتایج این بررسی به‌صورت زیر ارائه می‌شود:

تعداد حساب‌های بانکی در این کشورها چقدر است؟

ایران: محمدرضا فرزین، رئیس‌کل بانک مرکزی ایران، در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ در یک همایش سالانه اعلام کرد که در ایران حدود ۶۵۰ میلیون حساب بانکی وجود دارد. باتوجه‌به جمعیت حدود ۶۵ میلیون نفر بالای 15 سال، به این معناست که هر فرد بزرگسال در ایران به طور متوسط ۱۰ حساب بانکی دارد.

عربستان سعودی: بر اساس گزارش روزنامه الوطن در سال ۲۰۲۳، تعداد حساب‌های بانکی در عربستان سعودی تا سال ۲۰۲۱ به حدود 44 میلیون حساب رسیده است. باتوجه‌به جمعیت بزرگسال (۱۵ سال به بالا) حدود 26 میلیون نفر، هر فرد بزرگسال در این کشور به طور متوسط ۱.۷ حساب بانکی دارد. در سال‌های اخیر، تعداد حساب‌های بانکی در عربستان رشد قابل‌توجهی داشته، اما داده‌های جدیدتری برای سال‌های پس از ۲۰۲۱ در دسترس نیست.

ترکیه: طبق داده‌های بانک جهانی در سال ۲۰۲۰، تعداد حساب‌های بانکی به‌ازای هر ۱۰۰۰ بزرگسال در ترکیه 1873 با جمعیت بزرگسال (۱۵ سال به بالا) ترکیه در سال ۲۰۱۹ حدود 64 میلیون نفر به معنای میانگین حدود ۱.۸۷ حساب بانکی به ازای هر فرد بزرگسال است. اطلاعات جدیدتری از تعداد حساب‌های بانکی در ترکیه در دسترس نیست، و این داده‌های قدیمی ممکن است تغییرات اخیر را به‌طور کامل منعکس نکنند.

آمریکا: طبق داده‌های مجله Consumeraffairs در سال 2024،  بر اساس نظرسنجی منتشرشده در سال ۲۰۱۹، هر مصرف‌کننده در ایالات متحده به طور متوسط ۵.۳ حساب در مؤسسات مالی دارد. همچنین، گزارش‌ها نشان می‌دهند که تا سال ۲۰۲۱، بیش از ۱۴.۱ میلیون حساب بانکی تأییدشده در ۲۸ مؤسسه گزارش‌دهنده افتتاح شده است که نسبت به سال قبل ۶۷ درصد افزایش داشته است. بااین‌حال، نبود داده‌های جامع و به‌روز برای کل جمعیت بزرگسال آمریکا، تحلیل دقیق‌تر را محدود می‌کند.

مقایسه نسبت تعداد حساب‌های بانکی ایرانی‌ها با سایر کشورها

باید توجه داشت که داده‌های بانک جهانی برای ترکیه و عربستان قدیمی (۲۰۲۰ و ۲۰۲۱) هستند و ممکن است تغییرات اخیر را منعکس نکنند. همچنین، اطلاعات دقیق و به‌روز از تعداد حساب‌های بانکی در ایران و آمریکا به‌صورت عمومی محدود است.

نتیجه‌گیری

ادعای روزنامه فرهیختگان مبنی بر اینکه ایرانی‌ها ۵ برابر مردم عربستان، ترکیه و آمریکا حساب بانکی دارند، نیمه‌درست است؛ زیرا نسبت تعداد حساب‌های بانکی به‌ازای هر فرد بزرگسال برای عربستان و ترکیه، نزدیک به ۵ برابر (۵.۸۸ و ۵.۳۵ برابر) را نشان می‌دهد؛ اما برای آمریکا حدود ۱.۸۹ برابر است. لازم به ذکر است، فقدان داده‌های به‌روز و یکپارچه از منابع رسمی، صحت‌سنجی دقیق‌تر را دشوار می‌کند.

واقعیت این است که تعداد حساب‌های بانکی در ایران، با میانگین ۱۰ حساب به‌ازای هر فرد بزرگسال، به‌مراتب بالاتر از سایر کشورهاست. از جمله دلایل این آمار بالا می‌توان به افتتاح حساب‌های متعدد برای بهره‌مندی از یارانه‌ها، تسهیلات بانکی یا بهره‌گیری از حساب‌های اجاره‌ای در فعالیت‌های غیرشفاف اقتصادی اشاره کرد.

باید توجه کرد که این وضعیت نه‌تنها خطر کلاهبرداری‌های مالی و پیچیدگی مدیریت حساب‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه در شرایط حساس نظامی کشور، نظارت بر تراکنش‌ها را دشوار کرده و میزان سوءاستفاده‌ها را بالاتر می‌برد؛ بنابراین، بازنگری و ساماندهی حساب‌های بانکی برای کاهش این مخاطرات ضرورتی انکارناپذیر است.

انتهای پیام/