ادعای مطرحشده از سوی بازرس کانون عالی شوراهای اسلامی کار، بر پایه مقایسه مستقیم حداقل دستمزد ماهانه مصوب شورایعالی کار با قیمت روز هر گرم طلای ۱۸ عیار بیان شده است. طبق این ادعا، سطح دستمزد به نقطهای رسیده که ارزش آن با یک گرم طلا برابری میکند؛ وضعیتی که از منظر تاریخی کمسابقه یا حتی بیسابقه تلقی میشود.
حداقل دستمزد مصوب در سال ۱۴۰۴
بر اساس مصوبه شورایعالی کار، حداقل دریافتی یک کارگر مجرد بدون سابقه در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۳ میلیون و ۴۹۰ هزار تومان تعیین شده است. این رقم شامل پایه حقوق و مزایای الزامی بوده و بسته به وضعیت تأهل و تعداد فرزندان، میزان دریافتی نهایی میتواند افزایش یابد.
در همین چارچوب، دریافتی کارگران متأهل یا دارای فرزند به ارقامی بالاتر از این سطح میرسد، اما مبنای ادعای مطرحشده، حداقل دریافتی رسمی یک کارگر مجرد بدون سابقه است.
روند قیمت طلای ۱۸ عیار در یک سال اخیر
بررسی دادههای بازار طلا نشان میدهد قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در ۳۰ آذر ۱۴۰۳ حدود ۴ میلیون و ۸۹۱ هزار تومان بوده است. این رقم در ۳۰ آذر ۱۴۰۴ با رشدی قابل توجه به حدود ۱۳ میلیون و ۷۸۸ هزار تومان رسیده است؛ به بیان دیگر، قیمت طلای ۱۸ عیار در این بازه زمانی نزدیک به ۲.۸ برابر افزایش یافته است.
این سطح قیمتی، طلای ۱۸ عیار را عملاً همسطح با حداقل دستمزد ماهانه کارگران قرار داده است.
تحولات بازار جهانی طلا
در بازارهای جهانی نیز قیمت انس طلا روندی صعودی داشته است. قیمت انس جهانی طلا در ۳۰ آذر ۱۴۰۳ حدود ۲ هزار و ۶۲۰ دلار بوده که با گذشت یک سال به حدود ۴ هزار و ۲۲۵ دلار افزایش یافته است؛ رشدی در حدود ۱.۶ برابر.
کارشناسان، عوامل متعددی را در افزایش قیمت جهانی طلا مؤثر میدانند؛ از جمله انتظار برای کاهش نرخ بهره در ایالات متحده، تضعیف ارزش دلار، خرید گسترده طلا توسط بانکهای مرکزی، تشدید تنشهای ژئوپلیتیک و افزایش تقاضای سرمایهگذاری و سفتهبازی.
نقش نرخ ارز در بازار داخلی طلا
افزایش قیمت طلای ۱۸ عیار در داخل کشور تنها ناشی از رشد قیمت انس جهانی نیست. همزمان با این تحولات، نرخ ارز در بازار غیررسمی نیز جهش قابل توجهی داشته است.
در آذر سال گذشته، نرخ ارز در محدوده ۷۰ هزار تومان قرار داشت، اما در آذر امسال این نرخ به حدود ۱۳۲ هزار تومان رسیده است. ترکیب رشد قیمت جهانی طلا و افزایش نرخ ارز، به تشدید افزایش قیمت طلا در بازار داخلی منجر شده است.
مقایسه تاریخی قدرت خرید دستمزد
نگاهی به روند تاریخی نشان میدهد کاهش قدرت خرید دستمزد پدیدهای تدریجی اما عمیق بوده است. در فروردین ۱۳۹۵، حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار بدون مزایا ۸۱۲ هزار تومان بود که با دلار حدود ۳ هزار و ۴۰۰ تومانی، ارزشی نزدیک به ۲۳۸ دلار داشت. با احتساب مزایا، این رقم به حدود ۳۰۰ دلار نیز میرسید.
در حال حاضر، با وجود آنکه حداقل دستمزد اسمی ریالی حدود ۱۰ برابر افزایش یافته، اما بهدلیل جهش حدود ۳۸.۵ برابری نرخ دلار، ارزش دلاری دستمزد به حدود ۷۹ دلار کاهش یافته است.
جمعبندی
مقایسه حداقل دستمزد ماهانه مصوب شورایعالی کار در سال ۱۴۰۴ با قیمت روز هر گرم طلای ۱۸ عیار نشان میدهد این دو رقم در حال حاضر در یک سطح قرار گرفتهاند. از این منظر، ادعای مطرحشده مبنی بر اینکه «حداقل دستمزد یک کارگر معادل یک گرم طلا شده است»، از نظر عددی و آماری درست ارزیابی میشود.
