وضعیت قیمتها در ایران و جهان
قیمت جهانی گوشت گوساله بین ۴.۸ تا ۵.۵ دلار به ازای هر کیلوگرم است؛ یعنی حدود ۳۸۴ تا ۴۴۰ هزار تومان با احتساب نرخ دلار ۸۰ هزار تومانی در مرکز مبادله.
اما در ایران، قیمت هر کیلو گوشت گوساله از حدود ۵۰۰ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۴ به بیش از یک میلیون تومان در بازار آزاد رسیده است.
بهعنوان نمونه:
| محصول | قیمت هر کیلو (تومان) |
|---|---|
| سردست گوساله منجمد وارداتی | 460,000 |
| راسته گوساله | 1,334,000 |
| ران گوساله | 999,000 |
| فیله گوساله | 1,740,000 |
عوامل اصلی افزایش قیمت
-
کاهش تولید خوراک دام: خشکسالی و کاهش بارشها موجب افت تولید علوفه و افزایش هزینه نهادههای دامی شده است.
-
افزایش هزینه تولید: ناهماهنگی در تخصیص ارز و گرانی نهادهها هزینه تمامشده گوشت را بالا برده است.
-
سیاستهای ارزی متناقض: حذف و بازگشت ناگهانی ارز ترجیحی، موجب بیثباتی در بازار و کاهش انگیزه تولید داخلی شده است.
ضعفهای زنجیره توزیع
-
فاصله زیاد بین قیمت دام زنده و گوشت مصرفی خانوار
-
وجود واسطههای متعدد و نبود سامانه رهگیری کالا
-
افزایش قیمت نهایی بدون سود واقعی برای دامدار و مصرفکننده
آثار اقتصادی و اجتماعی
کاهش قدرت خرید خانوار باعث شده مصرف گوشت قرمز در دهکهای پایین درآمدی کاهش یابد.
این روند به رشد تورم غذایی و وابستگی بیشتر به کالاهای جایگزین مانند مرغ و تخممرغ منجر شده است. در نتیجه، بازار گوشت با نوعی رکود تورمی مواجه است: تقاضا پایین اما قیمت بالا.
دیدگاه فعالان بازار
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، میگوید:
«قیمت گوشتهای وارداتی از گوشت داخلی هم بالاتر رفته و توزیع آن عملاً به دست دلالان افتاده است. مشکل اصلی بازار گوشت، کمبود کالا نیست، بلکه نبود شفافیت در زنجیره توزیع و قیمتگذاری است.»
فخرالدین عامریان، رئیس انجمن واردکنندگان فرآوردههای دامی نیز اظهار کرده است:
«سنگاندازی در واردات و مشکلات تولید داخل باعث جهش قیمت شده است. حتی فروشندگان برزیلی قراردادهای بخش خصوصی را لغو کرده و محصولات خود را به وزارت جهاد کشاورزی فروختهاند.»
پیشنهادهای سیاستی
-
تأمین نهادههای دامی با نرخ پایدار و حمایت از تولیدکننده داخلی
-
ایجاد شفافیت و رهگیری در زنجیره تأمین از کشتارگاه تا فروشگاه
-
افزایش ذخایر استراتژیک گوشت و علوفه
-
گذار از سیاستهای واکنشی به سیاستهای پیشگیرانه و پایدار برای کنترل بازار
جمعبندی
اکومتر نتیجه میگیرد که ریشه بیثباتی بازار گوشت قرمز در عدم ثبات سیاستهای ارزی، نبود شفافیت در توزیع، و ضعف حمایت از تولید داخلی است.
تا زمانیکه این سه محور اصلاح نشود، نوسان قیمت و فشار بر سفره خانوارها ادامه خواهد داشت.
