ایران و لوکزامبورگ؛ بودجه ۳۵ میلیارد دلار، با اختلاف جمعیتی فاحش

صفحه اینستاگرامی «استریت‌نیوز» در پستی به تاریخ ۸ دی ۱۴۰۴ مدعی شده است: «بودجه لوکزامبورگ با ۶۷۰ هزار نفر جمعیت ۳۵ میلیارد دلار است، اما بودجه ایران با ۹۰ میلیون نفر جمعیت نیز ۳۵ میلیارد دلار است.» پرسش اصلی این است که این مقایسه بر چه تعریفی از «بودجه» استوار است و تا چه حد با واقعیت‌های آماری تطابق دارد.

بودجه لوکزامبورگ بر اساس اسناد رسمی

بر پایه اسناد رسمی بودجه سال ۲۰۲۶ لوکزامبورگ، هزینه‌های دولت این کشور حدود ۳۰.۹ میلیارد یورو و درآمدهای آن حدود ۲۹.۶ میلیارد یورو پیش‌بینی شده است. با در نظر گرفتن نرخ تبدیل تقریبی هر یورو معادل ۱.۱۷ دلار آمریکا، هزینه‌های دولت لوکزامبورگ به حدود ۳۶ میلیارد دلار و درآمدها به حدود ۳۴.۵ میلیارد دلار می‌رسد. جمعیت این کشور نیز در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۶۸۴ هزار نفر برآورد شده است. بنابراین، عدد ۳۵ میلیارد دلار برای بودجه دولت لوکزامبورگ با داده‌های رسمی همخوانی دارد.

بودجه عمومی دولت ایران چیست؟

در ایران، «بودجه عمومی دولت» به بخشی از بودجه اطلاق می‌شود که شامل درآمدهایی مانند مالیات و نفت و همچنین هزینه‌های جاری و عمرانی دولت است. بر اساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ ایران، حجم این بخش حدود ۵٬۲۲۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده است. اگر این رقم با نرخ بازار ارز در بازه ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تومان برای هر دلار تبدیل شود، بودجه عمومی دولت ایران حدود ۳۵ تا ۳۸ میلیارد دلار برآورد می‌شود؛ رقمی که مبنای مقایسه مطرح‌شده در ادعای اولیه است.

تفاوت بودجه عمومی با بودجه کل کشور

اما «بودجه کل کشور» مفهومی گسترده‌تر دارد و علاوه بر بودجه عمومی دولت، بودجه شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و مؤسسات وابسته—از جمله شرکت ملی نفت—را نیز در بر می‌گیرد. در لایحه بودجه ۱۴۰۵، حجم بودجه کل کشور حدود ۱۴٬۴۴۱ هزار میلیارد تومان اعلام شده است که با همان نرخ تبدیل ارز، معادل تقریبی ۹۵ تا ۱۱۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود.

جمعیت و مسئله مقایسه

اختلاف میان بودجه عمومی و بودجه کل کشور نشان می‌دهد ساختار بودجه ایران چندلایه است و مقایسه آن بدون تعیین دقیق بخش موردنظر می‌تواند به برداشت نادرست منجر شود. در همین حال، جمعیت ایران حدود ۹۳ میلیون نفر برآورد می‌شود؛ موضوعی که در مقایسه‌های سرانه اهمیت ویژه‌ای دارد اما در ادعای مطرح‌شده به تفکیک مورد توجه قرار نگرفته است.

جمع‌بندی

با توجه به داده‌های رسمی، ادعای «برابری بودجه ایران و لوکزامبورگ» تنها در صورتی قابل طرح است که منظور از بودجه ایران، صرفاً بودجه عمومی دولت باشد. تعمیم این مقایسه به بودجه کل کشور، با ارقام مندرج در لایحه بودجه ۱۴۰۵ همخوانی ندارد؛ چرا که بودجه واقعی کشور در این تعریف، بیش از سه برابر عدد ۳۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود.