آیا آرامش در انتظار بازارها است؟

دیدگاه‌های موافق: تجربه عبور از بحران ارزی

مجید شاکری انتصاب همتی را از منظر سیاست‌گذاری ارزی «خبر خوب» می‌داند. به گفته او، این تصمیم نشان‌دهنده انتخاب نهایی دولت میان دو رویکرد متناقض ارزی است. شاکری معتقد است شرایط کنونی شباهت زیادی به مقطع پیش از ۱۷ مهر ۱۳۹۷ دارد و همتی پیش‌تر این فضا را تجربه کرده و توانسته از آن عبور کند.

امیر سیاح نیز با وجود انتقادات گذشته خود به همتی، این انتصاب را مثبت ارزیابی می‌کند. او تأکید دارد که همتی در سال ۱۳۹۷، در شرایطی مشابه، کنترل بانک مرکزی را در دست گرفت و با درایت توانست جهش نرخ ارز را مهار کند.

عطا بهرامی از زاویه‌ای اجرایی‌تر به موضوع نگاه می‌کند و معتقد است همتی توان و تجربه لازم برای تک‌نرخی‌سازی ارز، رفع موانع تجارت خارجی، ایجاد کانال رسمی فروش نفت به چین و پیوستن به سامانه پرداخت بین‌المللی CIPS را دارد؛ مسیری که به گفته او نیازمند حمایت سیاست‌گذار است.

دیدگاه‌های انتقادی: ارزیابی بر اساس کارنامه گذشته

در سوی مقابل، محمدطاهر رحیمی معتقد است میزان موفقیت همتی باید با جهش حدود سه‌برابری نرخ دلار در ۳۴ ماه حضور او در بانک مرکزی سنجیده شود. از نگاه رحیمی، شرایط فعلی اقتصاد ایران چه به لحاظ ساختاری و چه سیاسی، شباهت معناداری با دوره پیش از سال ۱۳۹۷ ندارد و تکرار نسخه‌های گذشته لزوماً پاسخ‌گو نیست.

امیرحسین ثابتی با رویکردی تندتر، این انتصاب را «لجبازی دولت با مردم و اقتصاد کشور» توصیف می‌کند. او با اشاره به افزایش نرخ ارز در دهه ۹۰ و همچنین دوره وزارت اقتصاد همتی، این کارنامه را نشانه ناکارآمدی مدیریتی می‌داند.

حسن حسن‌خانی نیز از منتقدان جدی این تصمیم است و آن را به دو دلیل برای کشور مضر می‌داند: تضعیف جایگاه مجلس و تأیید ضمنی عملکردی که به گفته او در گذشته منجر به استیضاح همتی شده بود.

نگرانی درباره پیامدهای بازار ارز

جواد حسینیان پیامدهای این انتصاب را فراتر از مدیریت بانک مرکزی می‌بیند. به گفته او، رویکرد همتی در افزایش مداوم نرخ رسمی ارز می‌تواند باعث شود صادرکنندگان، ارز خود را با تأخیر به کشور بازگردانند؛ موضوعی که به تعمیق بازار آزاد و رهاشدگی نرخ ارز منجر خواهد شد.

در همین راستا، محمدصادق الحسینی بازگشت همتی را «دیرهنگام» می‌داند و معتقد است دولت نباید تحت فشار برخی نمایندگان، سیاست افزایش نرخ نیما و حذف ارز ترجیحی را کنار می‌گذاشت. از نگاه او، نتیجه این عقب‌نشینی، جهش نرخ دلار از سطوح پیشین به ارقام بالاتر بوده است.

جمع‌بندی اکومتر

انتصاب همتی به بانک مرکزی، به‌روشنی شکاف دیدگاه‌ها درباره مسیر سیاست ارزی کشور را نمایان کرده است. موافقان بر تجربه مدیریت بحران و توان اجرایی او تکیه دارند و منتقدان، کارنامه گذشته و تفاوت شرایط امروز با سال‌های قبل را برجسته می‌کنند. آنچه در نهایت می‌تواند این دوگانه را روشن کند، نه تحلیل‌های نظری، بلکه نتایج عملی سیاست‌های پولی و ارزی در ماه‌های پیش‌رو خواهد بود.